Avrupa Komisyonu, 24 Ağustos 2026 tarihinde SKDM doğrulayıcıları ve ulusal akreditasyon
kuruluşlarına yönelik yeni rehberini yayımladı.
Rehber; gerçek emisyon değerlerinin nasıl doğrulanacağını, doğrulayıcıların sorumluluklarını, saha ziyareti kurallarını ve SKDM Kayıt Sistemi’ne erişim sürecini ayrıntılandırıyor.
SKDM’de mali uygulama dönemi
SKDM’nin 1 Ekim 2023–31 Aralık 2025 tarihleri arasındaki geçiş dönemi tamamlandı. Mali uygulama dönemi ise 1 Ocak 2026’da başladı.
Mevcut düzenleme; demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerindeki belirli ürünleri kapsıyor. Kapsam değerlendirmesinin ürünün CN/GTİP kodu üzerinden yapılması gerekiyor.
Yeni rehberde öne çıkanlar
SKDM beyanlarında Komisyon tarafından yayımlanan varsayılan değerler veya doğrulanmış gerçek emisyon değerleri kullanılabiliyor. Gerçek değerlerin tercih edilmesi hâlinde tesis düzeyindeki emisyon verilerinin bağımsız ve akredite bir SKDM doğrulayıcısı tarafından doğrulanması gerekiyor.
Yeni rehbere göre:
• Doğrulama her tesis için ayrı yürütülecek ve her tesis adına ayrı doğrulama raporu hazırlanacak.
• Doğrulayıcı yalnızca emisyon hesabını değil, tesisin SKDM izleme planının mevzuata uygunluğunu da değerlendirecek.
• Veri akışları, ölçüm cihazları, kalibrasyon kayıtları, üretim verileri, kullanılan öncül malzemeler ve destekleyici belgeler incelenecek.
• Her bir CN kodlu ürünün spesifik gömülü emisyon ve ücretsiz tahsisat değerlerinde %5 önemlilik eşiği uygulanacak; ancak daha küçük hatalar da niteliklerine göre önemli sayılabilecek.
• Fiziksel saha ziyareti doğrulama sürecinin temel bir parçası olacak.
• Düzeltilmeyen önemli hatalar, eksik veriler veya yetersiz bir izleme planı olumsuz doğrulama sonucuna yol açabilecek. Bu durumda gerçek emisyon değerleri kullanılamayacak ve Komisyonun varsayılan değerlerine başvurulacak.
• Doğrulama raporları Avrupa Komisyonu ve ulusal yetkili otoriteler tarafından ayrıca incelenebilecek.
Önemli tarihler;
• 1 Eylül 2026: Akredite doğrulayıcılar SKDM Kayıt Sistemi’ne kaydolmaya başlayabilecek.
• Ocak 2027: İlk doğrulama raporları sistem üzerinden düzenlenebilecek.
• 1 Şubat 2027: SKDM sertifikalarının satışı başlayacak.
• 30 Eylül 2027: 2026 yılı ithalatlarına ilişkin ilk yıllık SKDM beyannamesi sunulacak ve ilgili sertifikalar
teslim edilecek.
⚖️ 50 tonluk eşik
Elektrik ve hidrojen dışındaki kütle bazlı SKDM ürünlerinde, ithalatçı ve takvim yılı bazında 50 tonluk eşik uygulanıyor. Eşik aşılırsa yükümlülük yalnızca 50 tonun üzerindeki miktar için değil, ilgili yıldaki kapsama giren ithalatın tamamı için geçerli oluyor.
Türkiye’deki üreticiler ne yapmalı?
Temel hukuki yükümlülük AB’deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibine ait olsa da gerçek emisyon verilerinin oluşturulması ve doğrulamaya hazır hâle getirilmesi Türkiye’deki üreticinin sağlayacağı bilgilere bağlı.
Şirketlerin:
• Ürünlerinin GTİP/CN kodlarını kontrol etmesi,
• SKDM metodolojisine uygun tesis bazlı izleme planı hazırlaması,
• Enerji, yakıt, hammadde, öncül malzeme ve üretim verilerini izlenebilir hâle getirmesi,
• Ölçüm, kalibrasyon ve laboratuvar kayıtlarını düzenli tutması,
• Veri boşluklarını ve hesaplama hatalarını doğrulama öncesinde gidermesi,
• Fiziksel saha ziyaretine ve belge incelemesine hazırlanması,
• AB müşterileriyle veri paylaşım sürecini netleştirmesi
kritik önem taşıyor.
Avrupa Komisyonu ayrıca 10 Ağustos 2026 tarihinde bazı SKDM varsayılan değerlerinin düzeltilmiş hâlini yayımladı. Hesaplamalarda en güncel değerlerin kullanılması gerekiyor.
Beyond Green olarak neler yapıyoruz?
Şirketlere SKDM kapsam analizi, ürün bazlı gömülü emisyon hesaplama, izleme planı oluşturma, veri yönetimi, doğrulamaya hazırlık ve maliyet analizi konularında destek sağlıyoruz.
SKDM’ye hazırlık artık yalnızca emisyon hesaplamasından ibaret değil. İzleme planı, veri kalitesi, saha ziyareti ve doğrulama sonucu, gerçek emisyon değerlerinin kullanılabilmesi açısından belirleyici hâle geliyor.
Temel kaynaklar
• Regulation (EU) 2023/956 – Güncel konsolide SKDM Tüzüğü
• Regulation (EU) 2025/2083 – SKDM Değişiklik Tüzüğü
• Commission Implementing Regulation (EU) 2025/2546 – Doğrulama ilkeleri
• Commission Delegated Regulation (EU) 2025/2551 – Akreditasyon ve doğrulama
• European Commission – Guidance on CBAM Verification and Accreditation, 24 Ağustos 2026
• European Commission – CBAM Legislation and Guidance
• T.C. Ticaret Bakanlığı – SKDM bilgilendirme ve duyuruları
Kaynaklara erişim tarihi: 24 Ağustos 2026
#SKDM #CBAM #EmisyonDoğrulama #KarbonYönetimi #Sürdürülebilirlik #İhracat