Avrupa Birliği’nde çevresel iddialara yönelik yeni tüketici koruma kuralları 27 Eylül 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Directive (EU) 2024/825 ile sera gazı emisyonlarının denkleştirilmesine dayanarak ürünlerin “climate neutral”, “CO₂ neutral certified”, “carbon positive” veya benzeri ifadelerle pazarlanmasına yönelik açık yasaklar getirildi.
Hangi Karbon Nötrlük İddiaları Yasaklanıyor?
Yeni düzenlemedeki yasak, bir ürünün sera gazı emisyonları bakımından çevre üzerinde nötr, azaltılmış veya olumlu bir etkiye sahip olduğu iddiasının karbon dengelemesine dayanması durumunu hedefliyor.
Directive (EU) 2024/825 kapsamında bu tür beyanlar, her durumda haksız kabul edilen ticari uygulamalar listesine eklendi. Güncellenen Annex I, point 4c; sera gazı emisyonlarının denkleştirilmesine dayanarak bir ürünün sera gazları bakımından nötr, azaltılmış veya olumlu çevresel etkiye sahip olduğunun iddia edilmesini yasaklıyor.
Düzenlemede bu kapsamdaki iddialara şu örnekler veriliyor:
- “climate neutral”
- “CO₂ neutral certified”
- “carbon positive”
- “climate net zero”
- “climate compensated”
- “reduced climate impact”
- “limited CO₂ footprint”
Gerçek Yaşam Döngüsü Etkisi ile Karbon Dengeleme Aynı Değil
Direktif, bir ürünün gerçek yaşam döngüsü etkisine dayanan çevresel performansı ile ürünün değer zinciri dışındaki sera gazı emisyonlarının denkleştirilmesini açık şekilde birbirinden ayırıyor.
Düzenlemeye göre çevresel iddiaların ürünün gerçek yaşam döngüsü etkisine dayanması gerekirken, ürünün değer zinciri dışındaki karbon dengeleme faaliyetlerinin aynı sonucu temsil ettiği kabul edilmiyor.
Bu nedenle bir şirketin karbon kredisi kullanması ile bu kredilere dayanarak bir ürünü “karbon nötr” olarak tanıtması aynı şekilde değerlendirilmiyor.
Karbon Kredisi Projeleri Yasaklanmadı
Yeni düzenleme, şirketlerin çevresel girişimlere veya karbon kredisi projelerine yaptıkları yatırımlar hakkında iletişim kurmasını tek başına yasaklamıyor.
Şirketler bu yatırımlar hakkında bilgi vermeye devam edebilecek; ancak söz konusu iletişimin yanıltıcı olmaması ve Avrupa Birliği hukukundaki ilgili gerekliliklere uygun olması gerekiyor.
Dolayısıyla düzenlemenin odağında karbon kredilerinin kendisinden çok, karbon dengeleme faaliyetlerinin bir ürünün kendi sera gazı performansıymış gibi sunulması bulunuyor.
Yalnızca Karbon Nötrlük İddiaları Değil
Yeni kurallar çevresel iletişim açısından yalnızca karbon nötrlük beyanlarını kapsamıyor.
Directive (EU) 2024/825 kapsamında “green”, “environmentally friendly”, “eco-friendly” ve “climate friendly” gibi genel çevresel iddialar da ilgili iddiayı destekleyen tanınmış üstün çevresel performans gösterilemediğinde yasaklanan uygulamalar arasında yer alıyor.
Ayrıca çevresel bir avantaj yalnızca ürünün belirli bir özelliği veya şirketin belirli bir faaliyetiyle ilgiliyken, bu avantajın ürünün tamamına veya işletmenin bütün faaliyetlerine ilişkinmiş gibi sunulması da yasaklanan uygulamalar arasında bulunuyor.
Sürdürülebilirlik Etiketleri de Düzenleme Kapsamında
Yeni kurallar kapsamında kullanılan sürdürülebilirlik etiketlerinin dayanağı da önem taşıyor.
Bir sertifikasyon sistemine dayanmayan veya kamu otoriteleri tarafından oluşturulmamış sürdürülebilirlik etiketlerinin gösterilmesi, yasaklanan ticari uygulamalar arasına alındı.
Şirketler Hangi Alanları Gözden Geçirmeli?
AB pazarına ürün sunan veya Avrupa Birliği’ndeki tüketicilere yönelik çevresel iletişim gerçekleştiren şirketlerin mevcut beyanlarını yeni kurallar açısından yeniden değerlendirmesi önem taşıyor.
Özellikle;
- ürün ve ambalajlarda kullanılan “carbon neutral”, “climate neutral” ve benzeri iklim iddiaları,
- internet sitesi, reklam ve pazarlama materyallerindeki karbon nötrlük beyanları,
- karbon kredisi veya offset projelerine dayanan ürün iddiaları,
- “green”, “eco-friendly” ve “environmentally friendly” gibi genel çevresel ifadeler,
- çevresel performansın yalnızca belirli bir ürün özelliğiyle ilgili olduğu durumlarda kullanılan genel ürün beyanları,
- şirketlerin kullandığı sürdürülebilirlik logoları ve etiketleri
uygulanan yeni AB kuralları açısından kontrol edilmelidir.
Sürdürülebilirlik İletişiminde Yeni Dönem
27 Eylül 2026 itibarıyla uygulanan yeni düzenleme, şirketlerin çevresel iddialarında iddianın dayanağını, kapsamını ve tüketiciye nasıl sunulduğunu daha kritik hale getiriyor.
Özellikle karbon nötrlük ve çevresel performans iddialarında, gerçek ürün performansı ile karbon dengeleme faaliyetlerinin birbirinden açık şekilde ayrılması ve kullanılan çevresel beyanların doğrulanabilir bir temele dayanması şirketler açısından önemli bir uyum alanı oluşturuyor.
Beyond Green olarak nasıl destek oluyoruz?
Beyond Green olarak şirketlerin çevresel ve sürdürülebilirlik iddialarını güncel mevzuat gereklilikleri doğrultusunda değerlendirmelerine; karbon ayak izi, çevresel performans verileri ve sürdürülebilirlik iletişiminde kullanılan iddiaların dayanaklarının oluşturulmasına yönelik çalışmalarında destek sağlıyoruz.
AB pazarında kullanılan çevresel iddiaların mevcut düzenlemeler karşısındaki durumunu değerlendirmek ve sürdürülebilirlik iletişiminizi daha şeffaf, ölçülebilir ve doğrulanabilir bir yapıya taşımak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.